سرد مىشود . سال گذشته سنهء 1298 هجرى در يكى از شعبات كوه دماوند راه خيابانى كه به آمل مىرود به واسطهء برف مدّت بيست روز تمام مسدود بود . رودخانهء هراز از يك تنگه مىرود كه كوه‌هاى دو سمت آن به قدر پانصد ذرع ارتفاع دارد . عمق اين رودخانه متدرّجا زياد مىشود و از پلور به عسك لاريجان مىرود و از آنجا به آمل رفته داخل بحر خزر مىگردد . راه خيابانى كه تازه به آمل ساخته‌اند پنج ذرع عرض دارد و بسيار خوب ساخته‌اند . و لكن مثل ساير راه‌هاى كوهستان ايران همه ساله تعمير لازم دارد و چون درّه و پست و بلند زياد دارد عرابه نمىتواند از آنجا عبور نمايد . مبالغ بسيار خرج اين راه كرده‌اند . زيرا كه بغلهء كوه سنگ سخت را تراشيده و راه كرده‌اند . بلندترين محل اين راه جايى است كه سه هزار ذرع از سطح دريا ارتفاع دارد . كوه‌هاى عرض راه از چهار الى پنج هزار ذرع ارتفاع دارند و همه علف و گياه فراوان دارند . قريهء رينه كه يكى از دهات لاريجان است از يك مسافت بعيد نمايان است و مثل ساير دهات مازندران يك امامزاده و گنبد مخروطى دارد و اطراف آن همه درخت است . ارتفاع راه از دو هزار و پانصد ذرع در سه ربع فرسنگ مسافت به دو هزار و يكصد ذرع مىرسد و از آنجا مارپيچى شده متدرّجا پايين مىرود تا آنكه به قريهء رينه مىرسد . از رينه به قدر يك فرسنگ از بغلهء كوه يك راه باريكى مىرود به درّهء آب گرم . در اين درّه از زير كوه دماوند يك چشمهء گوگردى جارى است / 231 / كه به رودخانهء هراز منتهى مىشود . از راه اين درّه به كنار رودخانهء هراز رفتم و از سمت چپ رودخانه از يك راه مرتفع باريكى عبور نموده از اراضى مزروعه و باغات گذشتيم و به قريهء عسك رسيديم . عسك پايتخت لاريجان و محل حاكم نشين است . در فصل زمستان از شدّت برودت اهل آنجا همه به قشلاق مازندران به آمل مىروند و در فصل تابستان به عسك مراجعت مىنمايند . خانه‌هاى عسك همه سقف مسطّح دارد و از خشت خام مثل دهات عراق ساخته شده است . كوچه‌ها همه تنگ و كثيف و بد هواست و بعضى چشمه‌هاى هيدروژن « 1 » گوگردى دارد كه بوى عفونت آن صداع مىآورد و راه منحصر است به راهى كه از وسط اين كوچه‌ها مىگذرد . حمام آب گرم گوگردى لاريجان و آب چشمه‌هاى

--> ( 1 ) . اصل : حيدروجن .